Werk je met aannemers of onderaannemers in de bouw, schoonmaak, bewaking of vleessector? Dan ben je wettelijk verplicht om voor elke betaling te controleren of zij fiscale of sociale schulden hebben. Doe je dat niet, dan riskeer je zelf aansprakelijk te worden voor hun schulden. Dat kan je duizenden euro’s kosten.

Sinds 1 mei 2026 is de inhoudingsplicht bovendien uitgebreid: ook onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandige aannemers tellen nu mee. En de volledige controle verloopt voortaan via één systeem. In dit artikel leggen we uit hoe de inhoudingsplicht werkt, wat er veranderd is, en wat je concreet moet doen om in orde te zijn.

Wat is de inhoudingsplicht precies?

De inhoudingsplicht is een wettelijke verplichting voor opdrachtgevers en hoofdaannemers. Wanneer je een factuur betaalt aan een (onder)aannemer, moet je eerst nagaan of die aannemer schulden heeft bij de overheid. Zijn er openstaande schulden, dan mag je het factuurbedrag niet volledig uitbetalen. Je houdt een percentage in en stort dat rechtstreeks door naar de bevoegde instantie.

Het doel is eenvoudig: de overheid wil vermijden dat ondernemers met openstaande schulden gewoon blijven werken alsof er niets aan de hand is. Door de opdrachtgever mee verantwoordelijk te maken, wordt de druk op wanbetalers groter.

Voor welke sectoren geldt het?

De inhoudingsplicht is van toepassing op activiteiten in onroerende staat (bouw in de brede zin), de schoonmaaksector, de bewakings- en toezichtdiensten en bepaalde activiteiten in de vleesverwerking. Dat zijn dezelfde sectoren als die onder artikel 30bis van de RSZ-wet vallen.

Ben je een particulier die puur privé verbouwt? Dan geldt de inhoudingsplicht niet voor jou. Ze is enkel van toepassing op professionele opdrachtgevers, dus bedrijven, vennootschappen en zelfstandigen die werken laten uitvoeren in het kader van hun beroepsactiviteit.

Drie types schulden, drie inhoudingspercentages

Tot voor kort controleerde je op twee soorten schulden: fiscale schulden (bij de FOD Financiën) en sociale schulden voor werknemers in loondienst (bij de RSZ). Sinds 1 mei 2026 is daar een derde categorie bij gekomen: onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandigen (bij het RSVZ). Dat is de grote wijziging van dit jaar.

1. Fiscale schulden

Heeft je aannemer openstaande belastingschulden? Dan hou je 15% van het factuurbedrag (exclusief btw) in en stort je dat bedrag door aan de FOD Financiën.

2. RSZ-schulden (werknemers)

Heeft je aannemer achterstallige sociale bijdragen voor werknemers in loondienst? Dan bedraagt de inhouding 35% van het factuurbedrag (exclusief btw), door te storten aan de RSZ. In bepaalde gevallen kan dit oplopen tot 50%.

3. RSVZ-schulden (zelfstandigen) — nieuw vanaf 2026

Dit is de uitbreiding. Heeft een zelfstandige (onder)aannemer meer dan €2.647 aan vervallen sociale bijdragen bij zijn sociaal verzekeringsfonds? Dan moet je als opdrachtgever 15% inhouden en doorstorten aan het RSVZ. Dat drempelbedrag van €2.647 is de geïndexeerde waarde voor 2026.

Goed om te weten: als er al een inhouding loopt voor zowel fiscale schulden (15%) als RSZ-schulden (35%), dan hoef je de RSVZ-inhouding niet nog eens bovenop te doen. Je houdt nooit meer in dan 50% van het factuurbedrag in totaal.

Wat is er veranderd op 1 mei 2026?

De uitbreiding naar zelfstandigen was al aangekondigd in de programmawet van december 2023, maar de praktische uitvoering is pas op 1 mei 2026 ingegaan. Tegelijk heeft de RSZ het volledige systeem hervormd. Drie veranderingen die je moet kennen:

Eén geïntegreerd systeem. Vroeger bestonden er twee aparte systemen: Billretainment voor het sociale luik (RSZ) en Crassus voor het fiscale luik (FOD Financiën). Vanaf 1 mei raadpleeg je via één vernieuwde Billretainment-webservice automatisch de databanken van RSZ, RSVZ én FOD Financiën tegelijk. Eén consultatie, één resultaat.

Gestructureerde mededeling en vaste rekeningnummers. Bij een inhouding krijg je voortaan een automatisch gegenereerde gestructureerde mededeling, die je verplicht moet vermelden bij de betaling. Er zijn aparte rekeningnummers voor sociale en fiscale inhoudingen.

Percentageweergave op checkinhoudingsplicht.be. De website toont nu automatisch de exacte percentages die je moet inhouden, rekening houdend met de limiet van 50%. Dat maakt het berekenen een stuk eenvoudiger.

De website checkinhoudingsplicht.be blijft publiek toegankelijk zonder login. Accountants en boekhouders die de beveiligde webservice willen gebruiken, moeten wel een nieuwe Billretainment-conventie ondertekenen.

Stappenplan: hoe controleer je correct?

Voor elke factuurbetaling aan een (onder)aannemer in de betrokken sectoren doorloop je deze stappen:

1. Ga naar checkinhoudingsplicht.be en voer het ondernemingsnummer (KBO-nummer) van je aannemer in.
2. Bekijk het resultaat. De tool geeft aan of er fiscale, RSZ- en/of RSVZ-schulden zijn, inclusief de exacte inhoudingspercentages.
3. Is er een inhouding nodig? Dan krijg je een gestructureerde mededeling die je bij de betaling vermeldt. Stort het ingehouden bedrag naar het juiste rekeningnummer.
4. Download en bewaar het attest van je raadpleging, ook als er géén schulden zijn. Dat is je bewijs dat je de controle hebt uitgevoerd.
5. Betaal de factuur voor de einddatum op het attest. Het attest is tijdelijk geldig, dus voer de controle uit vlak voor je betaalt.

Tip: doe de check ook bij aannemers waarmee je al lang samenwerkt. De financiële situatie van een onderneming kan snel veranderen. Een aannemer die vorig jaar schuldenvrij was, kan vandaag in het rood staan.

Rekenvoorbeeld: gecombineerde inhoudingen

Stel: je bent hoofdaannemer en je werkt met een zelfstandige onderaannemer die een factuur stuurt van €10.000 (exclusief btw). Bij controle blijkt dat hij fiscale schulden heeft én achterstallige RSVZ-bijdragen boven de drempel.

• Fiscale inhouding: 15% van €10.000 = €1.500 (door te storten aan FOD Financiën)
• RSVZ-inhouding: 15% van €10.000 = €1.500 (door te storten aan het RSVZ)
• Totale inhouding: €3.000 (30%)
• Nettobetaling aan de onderaannemer: €7.000

Had die onderaannemer ook nog RSZ-schulden gehad (35%), dan was de totale inhouding geplafonneerd op 50%, dus €5.000. De RSVZ-inhouding wordt in dat geval geneutraliseerd.

Wat riskeer je als je niet controleert?

De gevolgen zijn niet min. Betaal je een factuur volledig zonder de inhoudingscheck te doen, en blijkt je aannemer schulden te hebben, dan zijn er twee risico’s:

Hoofdelijke aansprakelijkheid. Je kan mee aansprakelijk worden gesteld voor de schulden van je (onder)aannemer, tot het bedrag dat je had moeten inhouden. Bij een faillissement van de aannemer is dat risico bijzonder reëel.

Administratieve boete. De boete bedraagt 15% van het factuurbedrag (exclusief btw), met een maximum van €10.578,23 voor 2026. Bovendien kan die boete ervoor zorgen dat je eigen onderneming ‘in het rood’ verschijnt op checkinhoudingsplicht.be. Dan gaan jouw opdrachtgevers bij jou beginnen inhouden.

Wanneer geldt de RSVZ-inhoudingsplicht niet?

Er zijn vier situaties waarin je als opdrachtgever géén RSVZ-inhouding hoeft te doen, ook al heeft de zelfstandige aannemer schulden:

• De totale schuld ligt onder de geïndexeerde drempel van €2.647 (referentiejaar 2026).
• De betalingstermijn van de sociale bijdragen is nog niet vervallen.
• De aannemer heeft een correct nageleefd afbetalingsplan bij zijn sociaal verzekeringsfonds.
• Er loopt al een inhouding voor zowel RSZ- als fiscale schulden (je hoeft dan niet nog extra in te houden).

Let op bij hoge facturen

Is de factuur €7.143 of meer (exclusief btw)? Dan kan je een schuldenattest opvragen bij de aannemer zelf. Als het bedrag op dat attest lager is dan het percentage dat je normaal zou inhouden, dan hou je alleen het werkelijk verschuldigde bedrag in. Heb je geen attest of weigert de aannemer? Dan hou je gewoon het volledige percentage in.

Veelgestelde vragen

Wat is de inhoudingsplicht?

De inhoudingsplicht verplicht opdrachtgevers en hoofdaannemers in de bouw-, schoonmaak-, bewakings- en vleessector om voor elke factuurbetaling te controleren of hun (onder)aannemer fiscale of sociale schulden heeft. Bij schulden moet een percentage van de factuur worden ingehouden en doorgestort aan de overheid.

Hoe controleer ik of mijn aannemer schulden heeft?

Ga naar checkinhoudingsplicht.be en voer het ondernemingsnummer (KBO-nummer) in. Sinds 1 mei 2026 toont de tool in één keer de fiscale, RSZ- en RSVZ-schulden, inclusief de exacte inhoudingspercentages.

Hoeveel moet ik inhouden?

Bij fiscale schulden 15%, bij RSZ-schulden 35% (tot 50% in bepaalde gevallen), bij RSVZ-schulden van zelfstandigen 15%. De maximale totale inhouding is altijd 50% van het factuurbedrag exclusief btw.

Wat is er veranderd aan de inhoudingsplicht in 2026?

Sinds 1 mei 2026 vallen ook onbetaalde sociale bijdragen van zelfstandige (onder)aannemers onder de inhoudingsplicht. Daarnaast is het controlesysteem hervormd: via één Billretainment-webservice raadpleeg je nu RSZ, RSVZ en FOD Financiën tegelijk.

Geldt de inhoudingsplicht voor particulieren?

Nee. Particulieren die werken laten uitvoeren voor puur privégebruik (bijvoorbeeld een eigen woning renoveren) zijn vrijgesteld van de inhoudingsplicht.

Wat als ik de controle vergeet?

Dan riskeer je hoofdelijke aansprakelijkheid voor de schulden van je aannemer én een administratieve boete van 15% van het factuurbedrag, met een maximum van €10.578,23 (2026). Je eigen onderneming kan bovendien zelf in het rood belanden op checkinhoudingsplicht.be.

Telt de inhoudingsplicht ook voor eenmalige kleine opdrachten?

Ja, de verplichting geldt voor elke factuurbetaling in de betrokken sectoren, ongeacht het bedrag. Bij de RSVZ-component is er wel een drempel: de schuld van de zelfstandige aannemer moet boven €2.647 liggen (geïndexeerd bedrag 2026) voordat je moet inhouden.

FinCraft helpt je in orde te blijven

Met 14 jaar ervaring in ondernemersboekhouding en een team van Certified Tax Accountants weten we hoe snel deze regels over het hoofd worden gezien. Zeker als je met meerdere onderaannemers werkt, lopen de risico’s op. Je dossierbeheerder bij FinCraft kan de controle op de inhoudingsplicht mee opvolgen, zodat je altijd correct factureert en betaalt.

Werk je met aannemers in de bouw of schoonmaak en wil je zeker zijn dat je in orde bent? Bekijk onze aanpak voor boekhouding of vraag een adviesgesprek aan. In een eerste gesprek vinden we vaak al verbeterpunten.